Στο σαλόνι του BookSitting, Συγγραφείς, Συνεντεύξεις

Στο σαλόνι του BookSitting: Η συγγραφέας Ουρανία Τουτουντζή

Το BookSitting μίλησε με τη συγγραφέα Ουρανία Τουτουντζή με αφορμή το νέο βιβλίο της, «Ο Ρομπέν των Κάστρων»,  που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Συνέντευξη στην Αλεξία Καλογεροπούλου 
(alexia.kalogeropoulou@gmail.com)

ourania toutountzi
Η συγγραφέας Ουρανία Τουτουντζή

Πολυγραφότατη και πολυδιαβασμένη, δραστήρια μητέρα ενός παιδιού και λάτρις της αρχαίας ελληνικής διανόησης, η Ουρανία Τουτουντζή μίλησε στο BookSitting, μεταξύ άλλων, για τη φιλία, τη δικαιοσύνη, το bullying, τη διαφορετικότητα και τη φαντασία, σε μια μεστή περιεχομένου συνέντευξη.

Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με τη συγγραφή παιδικών βιβλίων;

Ο ένας λόγος είναι η συχνή μου επαφή με παιδιά μέσα από «Εργαστήριο Αρχαίων Ελληνικών» που διοργανώνω εδώ και έξι χρόνια για παιδιά του Δημοτικού. Με συγκινεί ιδιαίτερα η παιδική ευαισθησία, ο τρόπος με τον οποίο τα παιδιά προσεγγίζουν –απλά και συχνά πολύ πιο διεισδυτικά απ’ τους ενήλικες- τα μικρά και μεγάλα προβλήματα της ζωής μας. Ο άλλος λόγος, είναι ο γιος μου, δέκα ετών σήμερα. Μέσα από τα βιβλία που γράφω για παιδιά, θέλω να περάσω τόσο σε αυτόν όσο και στους συνομηλίκούς του θετικά μηνύματα για τη ζωή.

Τι σας ενέπνευσε να γράψετε τον «Ρομπέν των Κάστρων»;

Μα με ενέπνευσε ο ίδιος ο ήρωας που εμπνέει και τον… ήρωα του βιβλίου μου. Ο Ρομπέν των Δασών! Ο παλιός εκείνος ρομαντικός –ίσως ακόμη και ουτοπικός- υπέρμαχος της δικαιοσύνης,  με τη λογική ότι θα μπορούσε σήμερα να λειτουργήσει ως ένα «αντι –πρότυπο» απέναντι στους «υπερήρωες» που τόσο χονδροειδώς προβάλλονται σήμερα από μια βιομηχανία η οποία, επιτρέψτε μου να πω, ότι θησαυρίζει εις βάρος της πνευματικής και ηθικής εξέλιξης και καλλιέργειας των παιδιών μας.

Διότι ο Ρομπέν έρχεται να μας θυμίσει αυτό ακριβώς που μας μαθαίνουν και οι ιστορίες από τη μυθολογία μας: ότι οι ήρωες τη δύναμή τους τη χρησιμοποιούν πάντοτε για το κοινό καλό και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τους αγαπάμε και τους σεβόμαστε. Όχι η δύναμη από μόνη της.

Στο βιβλίο σας δίνετε ιδιαίτερη σημασία στη φιλία και στη δικαιοσύνη. Υπηρετούνται αυτές οι αξίες στη σημερινή κοινωνία; Και γιατί είναι τόσο σημαντικές; 

Ο Ροβέρτος, ο Τίμωνας και η Θάλεια τα κατάφεραν τόσο καλά στη δύσκολη αποστολή που τους ανέθεσε ο Μάγος της Ιστορίας τόσο επειδή χάρη στη φιλία που τους έδενε μπόρεσαν να συνεργαστούν όσο και επειδή είχαν έναν ευγενικό σκοπό: να μην αφήσουν να αδικηθεί ένας άνθρωπος. Είναι οι ίδιες οι αξίες που συνέβαλαν στην αποτελεσματικότητα των ενεργειών των τριών παιδιών.

Οι αξίες αυτές της φιλίας και της δικαιοσύνης δεν είναι κυρίαρχες στη σημερινή κοινωνία, αυτό το βλέπουμε καθημερινά. Από την άλλη πλευρά όμως, δεν είναι και παντελώς απούσες. Ας μην είμαστε απαισιόδοξοι. Υπάρχουν -και μπορούμε να τα δούμε και στην καθημερινότητά μας φτάνει να έχουμε ανοιχτά τα μάτια και την καρδιές μας- παραδείγματα φωτεινά ανθρώπων που τιμούν και υπηρετούν τέτοια ιδανικά.

Από εκεί και πέρα, είναι στο χέρι του καθενός και της κάθε μίας από εμάς να επιλέξει ποια στάση ζωής θέλει να έχει. Να μην ξεχνάμε όμως ότι, όσα ωραία λόγια κι αν πούμε εμείς στα παιδιά μας, εκείνα το μεγαλύτερο παράδειγμα θα το πάρουν από τις πράξεις μας και από τη στάση ζωής μας.

«(…) ο Ρομπέν έρχεται να μας θυμίσει αυτό ακριβώς που μας μαθαίνουν και οι ιστορίες από τη μυθολογία μας: ότι οι ήρωες τη δύναμή τους τη χρησιμοποιούν πάντοτε για το κοινό καλό και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τους αγαπάμε και τους σεβόμαστε. Όχι η δύναμη από μόνη της.»

Στον «Ρομπέν των Κάστρων» θίγετε με ευφυή και εύστοχο τρόπο το θέμα της διαφορετικότητας. Γιατί, πιστεύετε, δυσκολευόμαστε να αποδεχτούμε το διαφορετικό; Και τι θα μπορούσε να μας κάνει πιο ανεκτικούς;

Στις σύγχρονες κοινωνίες μας προωθείται με κάθε τρόπο, και κυρίως από τα ΜΜΕ, η ομοιομορφία. Πρέπει όλοι να φοράμε τα ίδια, να καταναλώνουμε τα ίδια, να περνάμε με τον ίδιο τρόπο τον ελεύθερο χρόνο μας, να σκεπτόμαστε με τον ίδιο τρόπο. Ένα από τα πράγματα που θα μπορούσε να μας κάνει πιο ανεκτικούς είναι σίγουρα η αυτογνωσία. Όσο καλύτερα γνωρίσουμε τον ίδιο μας τον εαυτό, τόσο περισσότερο θα συνειδητοποιήσουμε τη δική μας διαφορετικότητα και αυτό με τη σειρά του θα μας βοηθήσει να σεβαστούμε τη διαφορετικότητα των άλλων.

Κι όπως το έλεγε ο μεγάλος Μάρκος Αυρήλιος «ο άριστος τρόπος για να αντιστέκεσαι είναι να μην εξομοιώνεσαι».

Ο Ροβέρτος και ο φίλος του, ο Τίμωνας, είναι  καθημερινά «θύματα» της κοροϊδευτικής συμπεριφοράς των «νταήδων» του σχολείου. Τι, κατά τη γνώμη σας, προκαλεί τέτοιες συμπεριφορές και γιατί τα παιδιά-θύματα δεν αντιδρούν; 

Ο φίλος του Ροβέρτου, ο Τίμωνας, είναι ένα ευαίσθητο παιδί που πέφτει θύμα κοροϊδευτικής συμπεριφοράς και του λεγόμενου bullying από τους νταήδες του σχολείου. Διστάζει να μιλήσει για δύο λόγους: ο ένας είναι πως φοβάται ότι αν μιλήσει θα πάθει χειρότερα. Όμως, κάνει λάθος να σκέπτεται έτσι, διότι ο μοναδικός τρόπος να κάνει τους νταήδες να σταματήσουν είναι να μιλήσει για όσα συμβαίνουν (σε γονείς, δασκάλους, ή και κάποιον ψυχολόγο)

Ο άλλος λόγος για τον οποίο συμβαίνει συχνά ένα παιδί να διστάζει να μιλήσει γι’ αυτό το θέμα είναι το αίσθημα ντροπής που ίσως νιώθει. Ενδεχομένως να σκέπτεται: «Όλα αυτά που μου κάνουν τα αξίζω, τα αξίζω επειδή είμαι ανόητος ή δειλός ή διαφορετικός…» Αλλά και εδώ κάνει βέβαια λάθος το παιδί που σκέπτεται έτσι. Αν κάποιοι θα έπρεπε να ντρέπονται, αυτοί δεν είναι άλλοι από τους ίδιους τους «νταήδες» που κοροϊδεύουν και εκφοβίζουν.

«(…) όσα ωραία λόγια κι αν πούμε εμείς στα παιδιά μας, εκείνα το μεγαλύτερο παράδειγμα θα το πάρουν από τις πράξεις μας και από τη στάση ζωής μας.»

Οι αιτίες που προκαλούν τέτοιου είδους συμπεριφορές σχολικού εκφοβισμού είναι σίγουρα πολλές και διαφορετικές. Σίγουρα, οι «νταήδες» του σχολείου είναι πιο ανασφαλείς και φοβισμένοι από τα άλλα παιδιά. Και σίγουρα έχουν διαμορφώσει λάθος αντίληψη σχετικά με τις ανθρώπινες σχέσεις και με το τι σημαίνει επιτυχία στη ζωή. Ευθύνη έχουν βέβαια και οι οικογένειες. Αυτό που προσωπικά με προβληματίζει ιδιαίτερα είναι ότι στις διάφορες συναντήσεις που έχω με γονείς, ενώ πολύ συχνά υπάρχουν γονείς που θέλουν να συζητήσουμε πώς μπορεί το παιδί τους να αντιμετωπίσει τον εκφοβισμό που υφίσταται από «νταήδες», στο σχολείο ή στη γειτονιά, δεν έρχονται ποτέ γονείς που ν’ ανησυχούν επειδή το παιδί τους ασκεί εκφοβισμό. Κι όμως, είναι αυτοί που θα έπρεπε να ανησυχούν ακόμη περισσότερο. Ο σχολικός εκφοβισμός, από την πλευρά αυτών που την ασκούν εν προκειμένω, σίγουρα δεν είναι «μαγκιά», και το ίδιο σίγουρα δεν είναι κάτι ασήμαντο και παροδικό, αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά και με βοήθεια από ειδικό ψυχολόγο.

Η φαντασία, όπως φαίνεται και στο βιβλίο σας, είναι πολύ σημαντική.  Τι συμβαίνει αργότερα, στην ενήλικη ζωή, και την ξεχνάμε;

Η φαντασία είναι πράγματι πολύ σημαντική, και μας κάνει να ονειρευόμαστε, να οραματιζόμαστε και να ταξιδεύουμε με τη σκέψη μας. Συγχρόνως πρέπει βέβαια να συμβαδίζει με τη λογική σκέψη. Αυτό που συμβαίνει αργότερα στη ζωή και μας κάνει να ξεχνάμε τη φαντασία, είναι μάλλον οι ξέφρενοι ρυθμοί της καθημερινότητας –αναπόφευκτη συνέπεια της εμπορευματοποίησης των πάντων-που δεν μας επιτρέπουν να χαλαρώσουμε και να απολαύσουμε λίγο χρόνο με τον εαυτό μας. Λίγο χρόνο που, επιτέλους, δεν είναι χρήμα.

«Όσο καλύτερα γνωρίσουμε τον ίδιο μας τον εαυτό, τόσο περισσότερο θα συνειδητοποιήσουμε τη δική μας διαφορετικότητα και αυτό με τη σειρά του θα μας βοηθήσει να σεβαστούμε τη διαφορετικότητα των άλλων.»

Ετοιμάζετε ήδη το επόμενο βιβλίο σας; Τι θα αφορά;  

Έχω ήδη έτοιμο το δεύτερο ταξίδι του Ρομπέν στον χρόνο, όπως είχα υποσχεθεί στους μικρούς αναγνώστες και τις μικρές αναγνώστριες του πρώτου βιβλίου της σειράς. Συγχρόνως, αυτή την περίοδο ολοκληρώνω ένα βιβλίο που απευθύνεται σε ενήλικες και περιλαμβάνει «μαθήματα ζωής» από την αρχαία ελληνική φιλοσοφία. 


Λίγα λόγια για τη συγγραφέα 

Η Ουρανία Τουτουντζή είναι κοινωνιολόγος και διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου. Από το 2002 μέχρι το 2006 δίδαξε το Σεμινάριο επιλογής «Φιλοσοφία-Πολιτισμός-Επικοινωνία» στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. Έχει ασχοληθεί με τη διδασκαλία σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Όραμά της είναι μια ουσιαστική εκπαιδευτική μεταρρύθμιση.

Έχει γράψει τα βιβλία: «Ο Λόγος και το Είναι – φιλοσοφικό δοκίμιο», εκδόσεις Νεφέλη, 1999, «Τα Μυστήρια των Ελλήνων – Μύθος και Λόγος στην Προχριστιανική Ελλάδα», εκδόσεις Δόμιος-Ελάτη, 2000, «Ο Γιώργος Χειμωνάς και η Τραγωδία – Μια μελέτη του μεταφραστικού έργου του Γιώργου Χειμωνά», εκδόσεις Δόμιος-Ελάτη, 2003, «Περί της Θεάς Αρτέμιδος», εκδόσεις Δόμιος-Ελάτη, 2005, «Η Ποίηση των Ανθρώπων: Θεοί και ήρωες στην Ιλιάδα», δίτομο, εκδόσεις Ανοιχτή Πόλη, 2009, «Ο Ευγενικός Βασιλιάς – Μια ιστορία από την αρχαία Αθήνα» (για παιδιά από εννέα ετών και πάνω), εκδόσεις Κέδρος, 2011, «Τότε που χτιζόταν ο Παρθενώνας» (για παιδιά από δέκα ετών και πάνω)», εκδόσεις Κέδρος, 2012, «Δώσε του μια να πάει ψηλά – Όλα όσα μπορείτε να κάνετε για την παιδεία του παιδιού σας», εκδόσεις Διόπτρα, 2012. Από το 2011 διοργανώνει το «Εργαστήριο Αρχαίων Ελληνικών» για παιδιά του Δημοτικού.


Info: Ο Ρομπέν των Κάστρων και ο φυλακισμένος γελωτοποιός, συγγραφέας: Ουρανία Τουτουντζή, εικονογράφηση: Γιώργος Σγουρός, εκδόσεις Διόπτρα, σελ. 152, τιμή: 9,86€.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s