Διαβάσαμε

ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ: «Το Σχέδιο» της Κατερίνας Μαλακατέ

Το BookSitting διάβασε «Το Σχέδιο» της Κατερίνας Μαλακατέ (εκδόσεις Μελάνι) και γράφει την άποψή του.

Από την Αλεξία Καλογεροπούλου*
alexia.kalogeropoulou@gmail.com

Επτά σχεδόν χρόνια μετά την ένταξη της χώρας μας στον «μηχανισμό στήριξης» του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και στην εποπτεία των σύγχρονων «μεγάλων δυνάμεων», τα βιβλία, δοκιμιακού κυρίως χαρακτήρα, που περιστρέφονται θεματικά γύρω από την κρίση διαρκώς πληθαίνουν, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να κατανοήσουμε τα ακατανόητα και να νιώσουμε, ίσως, ότι ανακτούμε με αυτόν τον τρόπο έναν, κάποιον έλεγχο στη ζωή μας.

to-sxedioΤον τελευταίο χρόνο παρατηρείται επίσης αυξημένη παραγωγή λογοτεχνικών βιβλίων με θέμα την κρίση, όπου οι συγγραφείς καταγράφουν και εμβαθύνουν στις συνέπειες των ψυχοπιεστικών συνθηκών ζωής στον εαυτό μας και στις σχέσεις μας.

Το Σχέδιο της Κατερίνας Μαλακατέ θα μπορούσε  να πει κανείς ότι ανήκει σε αυτή την κατηγορία αλλά με μια ιδιομορφία: πηγαίνει τον αναγνώστη ένα βήμα μπροστά, σε μια ζοφερή προβολή στο μέλλον, προβλέποντας όσα πιθανόν θα ζήσουμε, αν δεν αλλάξουμε πορεία.

Πρόκειται για το δεύτερο βιβλίο της συγγραφέως που αφηγείται την ιστορία του Χάρη, ενός μεσήλικα συγγραφέα που αποδρά στο Παρίσι λίγο πριν ξεσπάσει η Κρίση για να ξεφύγει από τα αδιέξοδα στα οποία είχε οδηγήσει τη ζωή του, αλλά και από την ανυπόφορη βρωμιά της Αθήνας. Μέσα από τη φυγή ζητά την αλλαγή, την έξοδο από έναν τρόπο ζωής βαλτωμένο, χωρίς ελπίδα αλλά κι εκεί, στο Παρίσι, φαίνεται ότι «η πόλη τον ακολουθεί» κατά τον καβαφικό στίχο. Κι εκεί βρωμιά θα συναντήσει, αδιέξοδα,  δυσκολίες.  Υπογράφει ένα συμβόλαιο με κάποιον γαλλικό εκδοτικό οίκο αλλά του είναι αδύνατον να βρει μια καλή ιδέα.  Ζει κυνηγημένος από τη ρήτρα του συμβολαίου του, την έλλειψη έμπνευσης και ιδεών και τις δυσοίωνες προοπτικές μιας ζωής άθλιας που φαίνεται ότι έπεται, με μαθηματική ακρίβεια, αν δεν αλλάξει κάτι. Μέχρι που γνωρίζει δυο κομβικά πρόσωπα: έναν άστεγο Έλληνα που θα αποτελέσει την πηγή της έμπνευσής του για το νέο του μυθιστόρημα και τη Βιβιέν, μια γυναίκα που άλλαξε τη ζωή του και του έδωσε μεγαλύτερη δύναμη για να ζήσει και να γράψει.

Παράλληλα παρακολουθούμε τη ζωή του πατέρα του Χάρη στην Ελλάδα, ενός συνταξιούχου «καθ’ όλα μέτριου ανθρώπου», όπως τον αποκαλεί ο γιος του,  που ζει σε ένα ορεινό χωριό με την κόρη του και τα παιδιά της. Η ζωή κυλάει δύσκολα, ακολουθώντας μια συγκεκριμένη ρουτίνα, μέχρι που τον επισκέπτεται εξαθλιωμένη η κόρη του Χάρη, η Ευγενία, ένα έφηβο κορίτσι, εγκαταλελειμμένο στην ουσία από τους γονείς του. Η Ευγενία  κατάφερε να επιβιώσει μέσα στις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες που επικρατούν στην Ελλάδα, ιδίως μάλιστα στην Αθήνα, μετά το όχι στο δημοψήφισμα του 2011, το πραξικόπημα των Πέντε Ημερών και την ανάληψη της εξουσίας από τον Ένα που επιβάλλει τη θέλησή του αδιαφορώντας για τις συνέπειές της στις ζωές των άλλων.

Παππούς και εγγονή συνδέονται με μια ιδιότυπη σχέση που προκαλεί πολλά σχόλια και αντιδράσεις. Όταν πια οι επιθέσεις των συγχωριανών φτάνουν στο απροχώρητο, οι δυο τους αποφασίζουν να εγκαταλείψουν το σπίτι στο χωριό και να ταξιδέψουν με τα πόδια ως την πόλη, κάτω από αντίξοες συνθήκες. Η μέχρι πρότινος έφηβη Ευγενία μετατρέπεται σε μια γυναίκα σκληρή, που ξέρει να επιβιώνει, με διασυνδέσεις με ανθρώπους που μάχονται να ανατρέψουν το καθεστώς.  Λίγο αργότερα, όταν οι συνθήκες είναι ώριμες, θα μπει σε εφαρμογή το Σχέδιο για την ανατροπή της εξουσίας του Ενός. Όχι όμως χωρίς θυσίες. Κάποιοι αναγκάζονται να θυσιαστούν με αβέβαιο αποτέλεσμα. Πόσο δίκαιο είναι άραγε αυτό;

Η γραφή της Κατερίνας Μαλακατέ είναι στρωτή, άμεση, ρεαλιστική και κατανοητή και πετυχαίνει την ομαλή σύνδεση των παράλληλων ιστοριών που αφηγείται.  Οι ανατροπές στην πλοκή του μυθιστορήματός της κρατούν το ενδιαφέρον του αναγνώστη αμείωτο. Οι περιγραφές της είναι εντυπωσιακά ζωντανές. Οι χαρακτήρες της είναι βγαλμένοι απ’ τη ζωή, με κάποια υπερβολικά, κατά τη γνώμη μου, στοιχεία σε ορισμένους από αυτούς, που δεν ανατρέπουν όμως την αληθοφάνειά τους.

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σκοτεινό, καθώς περιγράφει ένα εφιαλτικό φανταστικό σενάριο, που δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Θα μπορούσε να είναι μια ζοφερή συνέχεια όσων ζούμε σήμερα. Η αφήγησή της εκτυλίσσεται σε ένα πνιγηρό και ανελεύθερο περιβάλλον, όπου κυριαρχεί ο φόβος και η ανασφάλεια. Καταστάσεις παράλογες, αδιέξοδες, συνθήκες ζωής που δεν μοιάζουν ανθρώπινες, καμένη γη. Οι ανθρώπινες σχέσεις σκληρές. Με λίγες εξαιρέσεις, η ανάγκη για επιβίωση νικάει την συμπόνια και το νοιάξιμο για τον άλλον. Κάποιοι αγωνίζονται για να αλλάξει η τραγική κατάσταση, κάποιοι άλλοι παραμένουν υποταγμένοι μεν, ικανοποιημένοι δε από τη ρουτίνα και τη βολή τους.

Το Σχέδιο της Μαλακατέ θα μπορούσε να είναι μια προειδοποιητική κραυγή για όσα πρόκειται να ακολουθήσουν, αν συνεχίσουμε να παραμένουμε παρατηρητές των γεγονότων που αλλοτριώνουν τη ζωή μας, διαρρηγνύουν τον κοινωνικό ιστό, αποσαθρώνουν τις ψυχές μας και αποδομούν ό,τι απέμεινε από την αξιοπρέπεια και τον ορθολογισμό μας. Ένα μυθιστόρημα που, κατά τη γνώμη μου, αξίζει να διαβαστεί.

Info: Το Σχέδιο, συγγραφέας: Κατερίνα Μαλακατέ, εκδόσεις Μελάνι, σελ: 228, τιμή: 13,00€.


*Η Αλεξία Καλογεροπούλου είναι υποψήφια διδάκτωρ του Τμήματος Επικοινωνίας & ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών με ερευνητικό αντικείμενο την ανθρώπινη συμπεριφορά στο διαδίκτυο. Έχει σπουδάσει Ψυχολογία στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών και έχει μάστερ με ειδίκευση στις Πολιτισμικές Σπουδές και στην Ανθρώπινη Επικοινωνία από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Για χρόνια εργάστηκε ως δημοσιογράφος στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο. Έχει εκδώσει το βιβλίο «Είσαι το Κάρμα μου» (Εμπειρία Εκδοτική, 2010) και έχει συμμετάσχει σε δύο ποιητικές συλλογές και τρία συλλογικά έργα. 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s