Στο σαλόνι του BookSitting, Συνεντεύξεις

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ | Η Χαριτωμένη Βόντα στο Σαλόνι του BookSitting

Η Χαριτωμένη Βόντα μίλησε στο BookSitting με αφορμή το βιβλίο «Το Εγώ είναι ο εχθρός», του Ryan Holiday (εκδόσεις Πεδίο), που μετέφρασε πρόσφατα. 

Συνέντευξη στην Αλεξία Καλογεροπούλου
alexia.kalogeropoulou@gmail.com

vonta_charitomeni_0

Πώς θα χαρακτηρίζατε το βιβλίο «Το Εγώ είναι ο εχθρός»; Πρόκειται για ένα ακόμα βιβλίο αυτοβοήθειας;

Θεωρητικά ναι, ανήκει σε αυτήν την ευρύτερη κατηγορία που ονομάζουμε selfhelpbooks -βιβλία αυτοβοήθειας επί το ελληνικότερον. Ωστόσο, έχει κάποιες πολύ βασικές διαφορές σε σχέση με τα βιβλία αυτά, που το κάνουν να ξεχωρίζει, και ουσιαστικά να αποτελεί μια κατηγορία από μόνο του: κάθε του κεφάλαιο παραθέτει την ιστορία ενός, τουλάχιστον, σημαντικού ιστορικού προσώπου από διάφορους χώρους (πολιτική, αθλητισμός, επιχειρήσεις κλπ), και είναι εμφανές πως η συγγραφή του έχει απαιτήσει κοπιώδη ερευνητική δουλειά. Σε αντίθεση με πολλά βιβλία αυτοβοήθειας που παρουσιάζουν τις κατά κύριο λόγο ατεκμηρίωτες απόψεις του συγγραφέα ως απόλυτη αλήθεια, ο Holiday τις στηρίζει με ξεκάθαρα αληθινά παραδείγματα.

Δεν είναι λίγο δύσκολο να μάθει κανείς να παραγκωνίζει το Εγώ σε μια εποχή που καλλιεργείται η κουλτούρα της παντοδυναμίας;

Είναι πάντα δύσκολο να παραγκωνίζει κανείς το Εγώ, και αυτό δεν έχει να κάνει με την εποχή. Σήμερα, εκτός από την κουλτούρα της παντοδυναμίας στην οποία αναφέρεστε, υπάρχουν ευτυχώς μια σειρά από «εναλλακτικές» κουλτούρες στις οποίες μπορεί κανείς να ενταχθεί, εφόσον το θέλει. Επίσης, σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη εποχή, είναι θεμιτό -αν όχι επιβεβλημένο- να ψάχνεσαι, άρα ευκολότερο να δεις και άλλες προσεγγίσεις.

«Σε αντίθεση με πολλά βιβλία αυτοβοήθειας που παρουσιάζουν τις κατά κύριο λόγο ατεκμηρίωτες απόψεις του συγγραφέα ως απόλυτη αλήθεια, ο Holiday τις στηρίζει με ξεκάθαρα αληθινά παραδείγματα.»

Πού οφείλεται, κατά τη γνώμη σας, η εγωκεντρική συμπεριφορά; 

Προφανώς είναι ένας συνδυασμός παιδείας, ερεθισμάτων και βιωμάτων. Κανείς μαθαίνει να είναι (ή να μην είναι) εγωκεντρικός από το οικογενειακό του περιβάλλον, και στην πορεία της ζωής του, ανάλογα με τα βιώματα και την ανταπόκριση που έχει η εγωκεντρική του συμπεριφορά, ενισχύει ή απορρίπτει την τάση αυτή.

Παίζουν κάποιον ιδιαίτερο ρόλο τα social media;

Μάλλον του πολλαπλασιαστή. Μέσω των social media «βγάζει» κανείς πολλαπλασιαζόμενο αυτό που ήδη έχει μέσα του, αυτό που κουβαλάει ως άνθρωπος. Η προσωπική μου άποψη συνοψίζεται σε μια χαρακτηριστική ελληνική παροιμία: Πρέπει να το ‘χει η κούτρα σου να κατεβάζεις ψείρες.

«Μέσω των social media ‘βγάζει’ κανείς πολλαπλασιαζόμενο αυτό που ήδη έχει μέσα του, αυτό που κουβαλάει ως άνθρωπος.»

Ο συγγραφέας συμβουλεύει να διαχειριστούμε και ίσως να καταπνίξουμε το Εγώ. Αυτό μπορεί να οδηγήσει στη θυματοποίηση;

Για να σας απαντήσω στην ερώτηση, θα πρέπει να διευκρινίσουμε τι σημαίνει θυματοποίηση. Μια από τις πιο χαρακτηριστικές ιστορίες του βιβλίου είναι αυτή του Jackie Robinson. Ήταν ο πρώτος αφροαμερικανός που έπαιξε baseball ως επαγγελματίας σε ομάδα πρώτης κατηγορίας, υπέστη τα πάνδεινα εκείνη την εποχή, από προσβολές και αήθεις επιθέσεις, ως απόπειρα δολοφονίας, μόνο και μόνο επειδή έσπασε ένα πολύ σημαντικό, σε επίπεδο συμβολισμών, ταμπού. Ο άνθρωπος αυτός δεν αντέδρασε σε τίποτα, ούτε καν όταν οι επιθέσεις αυτές έγιναν σωματικές και προσωπικές εντός γηπέδου -τι ευκολότερο από το να σηκώσει το χέρι του και να χώσει 2-3 μπουνιές, σε κάποιους που εκείνη τη στιγμή το άξιζαν και με το παραπάνω… Δεν το έκανε. Υπέστη χωρίς να αντιδράσει. Είναι θύμα; Ίσως βρεθούν κάποιοι που θα πουν ναι. Εγώ θα σας πω πως η στάση του αυτή τον έκανε ιστορικό πρόσωπο και άνοιξε το δρόμο σε μια ολόκληρη γενιά να διεκδικήσει και να αποκτήσει δικαιώματα. Άρα, σημασία δεν έχει μόνο να καταπνίγουμε το Εγώ, αλλά και για ποιο σκοπό το κάνουμε.

Μετριοπάθεια σημαίνει απουσία ονείρων και μεγαλεπήβολων σχεδίων; 

Σύμφωνα με τον συγγραφέα όχι. Μετριοπάθεια δεν σημαίνει να μην έχεις σχέδια. Σημαίνει να μελετάς, να μετράς προσεκτικά τις δυνάμεις σου και τελικά να υλοποιείς τα σχέδια αυτά, αντί να μένεις απλώς στο ότι τα έχεις, ή να προσπαθείς να τα φέρεις σε πέρας με προχειρότητα και φουριόζικη διάθεση.

Έχουμε μάθει να θεωρούμε τους «χαμηλών τόνων» ανθρώπους ως αδύναμους και ελλειμματικούς. Ποια είναι η γνώμη του συγγραφέα;

Νομίζω πως είναι ξεκάθαρο πως ο Holiday πιστεύει ακριβώς το αντίθετο: θεωρεί δείγμα μεγάλης δύναμης τον αυτοέλεγχο, και σχεδόν σε κάθε κεφάλαιο, παραθέτει ένα σχετικό παράδειγμα.

«Μετριοπάθεια δεν σημαίνει να μην έχεις σχέδια. Σημαίνει να μελετάς, να μετράς προσεκτικά τις δυνάμεις σου και τελικά να υλοποιείς τα σχέδια αυτά, αντί να μένεις απλώς στο ότι τα έχεις, ή να προσπαθείς να τα φέρεις σε πέρας με προχειρότητα και φουριόζικη διάθεση.»

Υπάρχουν περιπτώσεις που το Εγώ είναι καλό;

Λογικά ναι… όμως δεν μου έρχεται κάποια πρόχειρη αυτή τη στιγμή.

Με δυο λόγια, τι πρέπει να κάνει κανείς, σύμφωνα με τον συγγραφέα, για να αποφύγει τις παγίδες του Εγώ;

Όλο το βιβλίο είναι ένα παράδειγμα για το πώς αποφεύγει κανείς να πέσει θύμα του Εγώ -δικού του ή άλλων. Ακόμα σημαντικότερο όμως, είναι πως το βιβλίο δίνει παραδείγματα για το πώς αναγνωρίζει κανείς το Εγώ -κάποιες ιδιαίτερα εγωτικές συμπεριφορές είναι εγγεγραμμένες στο συλλογικό ασυνείδητο ως «καλές» ή έστω αποδεκτές. Όμως, η βασική συμβουλή είναι στο τέλος, μαζί με μια καίρια προειδοποίηση: όπως σε ένα σπίτι δεν γίνεται να σκουπίσεις μια φορά και να «καθαρίσεις» για όλο το υπόλοιπο διάστημα που θα ζεις μέσα σε αυτό, έτσι και με το Εγώ και τις σχετικές συμπεριφορές: δεν γίνεται να τις ελέγξεις μια φορά και να πιστεύεις πως τελείωσες. Θέλει κι εκεί καθημερινό «σκούπισμα».

Ποια είναι η δική σας εμπειρία από τη μετάφραση του βιβλίου. Ποιες δυσκολίες αντιμετωπίσατε (αν αντιμετωπίσατε) και τι αποκομίσατε;

Η βασική δυσκολία ήταν η ίδια που έχουν όλα τα φαινομενικά «εύκολα» (μεταφραστικά μιλώντας) βιβλία: πώς θα αποδοθεί το ανάλαφρο, διδακτικό αλλά όχι δασκαλίστικο ύφος του συγγραφέα, χωρίς να βαρύνει λεκτικά η μετάφραση. Το κλειδί για μένα ήταν πως αποδέχθηκα το βιβλίο από την πρώτη επαφή, και έκανα ένα πείραμα μαζί του: για πρώτη φορά, ξεκίνησα να μεταφράζω παράλληλα (εννοώ, χωρίς να έχω ολοκληρώσει την πρώτη ανάγνωση). Αυτή η επιλογή υπήρξε, νομίζω, καταλυτική για να αποκτήσει η μετάφραση την ξεκάθαρη ματιά του φρέσκου αναγνώστη, και να διατηρεί το ενδιαφέρον ως το τέλος του βιβλίου. Όσο για το τί αποκόμισα, θα σας το πω λίγο παραβολικά: εάν δεν είχα πέσει πάνω σε αυτό το βιβλίο τη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία στη ζωή μου, θα έπρεπε να το είχα εφεύρει.

ego-500x500.jpg

INFO: ΣΕΛΙΔΕΣ: 368 | ΕΞΩΦΥΛΛΟ: ΜΑΛΑΚΟ | ISBN: 978-960-546-881-1 | ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: 2017

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s