Στο σαλόνι του BookSitting, Συγγραφείς, Συνεντεύξεις

Η Ειρήνη Δερμιτζάκη στο Σαλόνι του BookSitting

Η  συγγραφέας Ειρήνη Δερμιτζάκη μίλησε στο BookSitting με αφορμή το βιβλίο της «Αυτό που δεν γνωρίζω ακόμα» (εκδ. Anima), μια συλλογή είκοσι διηγημάτων που υφαίνονται γύρω από τη βία.

Συνέντευξη στην Αλεξία Καλογεροπούλου
alexia.kalogeropoulou@gmail.com

eirini_dermitzaki.jpg

Διαβάζοντας το βιογραφικό σας, είδα ότι σπουδάσατε βιομηχανικό σχέδιο, υποκριτική και τελικά καταλήξατε στη συγγραφή. Πώς ανακαλύψατε ότι αυτό είναι πρωτίστως το ενδιαφέρον σας;

Έγραφα και ενώ σπούδαζα σχέδιο στην Κοζάνη και μάλιστα είχα περάσει έξι μήνες γράφοντας το πρώτο μου μυθιστόρημα, χωρίς να πηγαίνω στα μαθήματα της σχολής. Μέσα στα χρόνια και ενώ δοκίμασα διάφορα είδη τέχνης, κατάλαβα πως μόνο το γράψιμο με κάνει ευτυχισμένη. Η ανάγκη υπήρχε καιρό, εγώ απλά δεν την υπερασπιζόμουν. Με βοήθησε πολύ και το μεταπτυχιακό μου στη Δημιουργική Γραφή διότι αφενός έβαλε το γράψιμο στην καθημερινότητά μου και αφετέρου με βοήθησε να καταλάβω πως το να γράφω είναι και ένας τρόπος να είμαι σε επαφή με τον εαυτό μου.

Κερδίσατε κάτι από την περιπλάνησή σας στα άλλα αντικείμενα σπουδών σας; Και τι είναι αυτό;

Αυτή η περιπλάνηση μου έδωσε αρκετά εφόδια  ώστε να μπορώ σχετικά άνετα να βρω δουλειά για να συντηρήσω τον εαυτό μου, γιατί, κακά τα ψέματα, είναι δύσκολο να ζεις μόνο από το γράψιμο. Έχω δουλέψει σε ταινίες, σε διαφημιστικές εταιρίες, σε κοινωφελείς οργανισμούς κλπ. Νομίζω πως, κι από την αρχή να ξεκινούσα, πάλι θα σπούδαζα διαφορετικά αντικείμενα. Μου αρέσει να μαθαίνω. Είμαι περίεργη. Θέλω να ξέρω πώς γίνονται τα πράγματα αλλά και να μπορώ να τα φτιάχνω με τα χέρια μου.

«(…) το να γράφω είναι και ένας τρόπος να είμαι σε επαφή με τον εαυτό μου.»

Συγγενεύει, κατά τη γνώμη σας, η υποκριτική με τη συγγραφή; Εκφράζετε τα ίδια «κομμάτια» του εαυτού σας και στις δυο τέχνες; Πού εντοπίζετε τη βασική διαφορά τους και γιατί σας κέρδισε η συγγραφή; 

Παράξενο, μα σήμερα είχα μια παρόμοια συζήτηση με μια μαθήτριά μου που την βοηθάω να ξεκινήσει να γράφει. Όπως ο ηθοποιός χρησιμοποιεί τα βιώματά του για να προσεγγίσει έναν ρόλο, έτσι και ο συγγραφέας δημιουργεί έναν χαρακτήρα μέσα από τον ψυχικό του κόσμο. Μια διαφορά είναι πως ο ηθοποιός χρησιμοποιεί τη φωνή του. Και ως εκφραστικό μέσο η ομιλία διαφέρει της γραφής. Όσο για μένα, έχω την αίσθηση πως ως ηθοποιός φοβόμουν να εκφραστώ ενώ ως συγγραφέας δε με απασχολεί το να εκθέσω τον εαυτό μου μέσα από τα κείμενά μου.

βιβλιοΑς έρθουμε στο βιβλίο σας «Αυτό που δεν γνωρίζω ακόμα». Είκοσι διηγήματα που περιγράφουν καταστάσεις, οι οποίες εμπεριέχουν μια μορφή βίας. Γιατί επιλέξατε να γράψετε για τη βία;

Με επέλεξε η βία σαν θέμα. Τη βίωσα, την παρατήρησα στους γύρω μου, έφτασα στο σημείο να φερθώ και εγώ η ίδια βίαια. Γράφοντας για αυτήν, ήταν ένας τρόπος να την κατανοήσω. Να δω γιατί γεννιέται, ποιο κενό βρίσκει στις ζωές μας και φυτρώνει.

Προτιμάτε να γράφετε διηγήματα παρά μυθιστορήματα;

Και τα δυο τα αγαπώ αλλά με τα μυθιστορήματα δυσκολεύομαι περισσότερο. Τα τελευταία δυο χρόνια όμως έχω εστιάσει στο μυθιστόρημα, γιατί θεωρώ πως έχει μεγαλύτερη επιρροή στον αναγνώστη.

Υπάρχουν στιγμές που «μπλοκάρετε» και δεν μπορείτε να γράψετε; Πού οφείλεται αυτό και πώς το αντιμετωπίζετε;

Στο παρελθόν μού συνέβαινε πιο συχνά. Με τη σκληρή δουλειά όμως το απέβαλα. Αυτό είναι θέμα πειθαρχίας κι εγώ έχω στρατιωτική πειθαρχία, που την έμαθα στον οδηγισμό ως παιδί, και στο θέατρο ως ενήλικας. Ο μόνος τρόπος να ξεμπλοκάρεις είναι γράφοντας. Επίσης, στο μεταπτυχιακό που έκανα ανακάλυψα πόσο σημαντική είναι η σύνδεση του συγγραφικού μας εαυτού με τα γραφόμενα. Αυτά τα δυο, ο εαυτός μου και το γράψιμο είναι συγκοινωνούντα δοχεία. Αν ο δημιουργός κατανοήσει αυτή τη σύνδεση, τότε μπορεί να ξεπεράσει το μπλοκάρισμά του. Και μιας και, ως χαρακτήρας, μου αρέσει να φροντίζω τους άλλους αποφάσισα να το κάνω επάγγελμα και έτσι άρχισα να βοηθάω άλλους συγγραφείς να ξεμπλοκάρουν. Είναι αυτό που λένε στην Αγγλία Writing Coaching ή Mentorship.

Τι είναι το writing coaching με δυο λόγια; Πού και πώς μπορείτε να βοηθήσετε;

Ουσιαστικά είναι σαν να είμαι ένας προπονητής γραψίματος. Προσπαθώ να προπονήσω έναν συγγραφέα να εξασκήσει τα δημιουργικά του μέσα, να ξεπεράσει τα εμπόδια που τον απομακρύνουν από το γράψιμο και να συνεχίσει τον συγγραφικό του μαραθώνιο. Και λέω μαραθώνιο, γιατί ένα συγγραφικό έργο (ειδικά το μυθιστόρημα, το σενάριο και το θεατρικό έργο) απαιτεί χρόνο και συνεχή προσπάθεια. Το δημιουργικό μπλοκάρισμα είναι αρκετά «ύπουλο» μπορεί να σε πιάσει στην αρχή, στη μέση ή και λίγο πριν το τέλος ενός έργου. Μέσα από συγκεκριμένες ασκήσεις και οδηγίες προσπαθούμε με τον κάθε «μαθητή» να καταλάβουμε τι είναι αυτό που τον μπλοκάρει και πώς μπορεί, εκτός από το να ξεπεράσει τα προσωπικά του εμπόδια, να ολοκληρώσει το συγγραφικό του έργο. Έχει να κάνει με το να εμπιστευτεί κάποιος τη δημιουργική του φωνή και μετά να πάρει τα εφόδια που χρειάζεται για να την εκφράσει με ένα άρτιο λογοτεχνικό αποτέλεσμα. Επίσης ασχολούμαι πολύ με το script surgery. Αναλύω με τον κάθε μαθητή μου την ιστορία του και τους χαρακτήρες και προσπαθούμε να βρούμε πού χρειάζεται βελτίωση κλπ. Πρόσφατα άρχισα να συνεργάζομαι με το Βιβλίο.νετ, οπότε εκεί μπορείτε να βρείτε κάποια άρθρα μου για το δημιουργικό μπλοκάρισμα.

«Μέσα από συγκεκριμένες ασκήσεις και οδηγίες προσπαθούμε με τον κάθε «μαθητή» να καταλάβουμε τι είναι αυτό που τον μπλοκάρει και πώς μπορεί, εκτός από το να ξεπεράσει τα προσωπικά του εμπόδια, να ολοκληρώσει το συγγραφικό του έργο.»

Έχει βραβευτεί κάποιο έργο σας;

Κάποια διηγήματα σε Ελλάδα και Αυστραλία, γύρω στα δέκα, και ένα θεατρικό μονόπρακτο στην Αγγλία. Επίσης το θεατρικό μου έργο «Αντζελέτα και Ετελβίνα» επιδοτήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού της Αγγλίας.

Τι είναι για σας ένα βραβείο; Τι σας ωθεί να λάβετε μέρος σε έναν λογοτεχνικό διαγωνισμό;

Ένα βραβείο για μένα σημαίνει πως αυτό που έγραψα αξίζει τον κόπο και μάλλον για αυτό πρέπει να συνεχίσω να γράφω. Κάθε διαγωνισμός για μένα είναι αφορμή για να γράφω. Συμμετέχω μόνο σε εκείνους τους διαγωνισμούς που υπόσχονται την έκδοση συλλογικών βιβλίων. Δεν είναι η βράβευση ο αυτοσκοπός, αλλά η έκδοση είναι γιατί σημαίνει πως αυτόματα η ιστορία μου θα διαβαστεί από περισσότερο κόσμο.

Τι σημαίνει για εσάς το να διαβαστεί η ιστορία σας από περισσότερο κόσμο; 

Το γράψιμο θέλει κόπο και χρόνο αλλά ξέρετε πότε στα αλήθεια ολοκληρώνεται ένα βιβλίο; Όταν το διαβάζει ο αναγνώστης. Αν του αρέσει, το βρει βαρετό ή το αφήσει στη μέση, είναι άλλη ιστορία, το θέμα είναι να το πιάσει στα χέρια του. Γράφω για χρόνια και πληρώνομαι με στιγμές. Με ένα τυχαίο μέιλ ή κάποιο σχόλιο από κάποιον που διάβασε μια ιστορία μου και αισθάνθηκε κάτι. Και για να απαντήσω στην ερώτηση, γιατί τη γυροφέρνω εδώ και αρκετές λέξεις, το διάβασμα ενός βιβλίου μου ή μιας ιστορίας μου από τον κόσμο για μένα σημαίνει αποδοχή.

Τα τελευταία χρόνια ζείτε στο Λονδίνο. Πώς πήρατε την απόφαση να φύγετε; Τι αφήσατε εδώ, τι πήρατε μαζί σας και τι βρήκατε εκεί;

Πρέπει να γράψω ένα ολόκληρο βιβλίο για να απαντήσω σε αυτήν την ερώτηση. Με λίγα λόγια, έφυγα γιατί δε με χωρούσε η Ελλάδα. Άφησα όλη μου τη ζωή, τους φίλους και την οικογένειά μου. Πήρα μαζί μου τις αναμνήσεις μου και τις οικονομίες μου και βρήκα στο Λονδίνο έναν καινούριο, μαγικό αλλά και τρομακτικό κόσμο. Άξιζε τον κόπο δε λέω.Είναι η φυγή μια λύση;

Από τι προσπαθούμε να δραπετεύσουμε είναι το θέμα. Τι είναι αυτό που δεν αντέχουμε; «Κι αυτοί που μένουν κι αυτοί που φεύγουν οι μοίρες με απονιά πάντα τους δέρνουν» που λέει και το τραγούδι. Το σίγουρο είναι πως φεύγοντας πρέπει οπωσδήποτε να πάρουμε μαζί μας το πιο σημαντικό. Τον εαυτό μας.

«Δεν είναι η βράβευση ο αυτοσκοπός, αλλά η έκδοση είναι γιατί σημαίνει πως αυτόματα η ιστορία μου θα διαβαστεί από περισσότερο κόσμο.»

Έχετε φανταστεί το μέλλον σας; Αν ναι, πώς θα είναι σε πέντε χρόνια; Πού θα βρίσκεστε και τι θα κάνετε;

Ονειρεύομαι ένα μικρό διαμέρισμα στο κέντρο, στην Αθήνα, και ένα ξύλινο τραπέζι μπροστά από ένα φωτεινό παράθυρο, με ένα λάπτοπ επάνω του και δίπλα του το χειρόγραφο από ένα νέο βιβλίο. Αυτό θέλω να είναι το μέλλον μου και βέβαια να είμαι κοντά στα αγαπημένα μου πρόσωπα.

Και μια τελευταία ερώτηση: Ποιο είναι το πιο σημαντικό πράγμα που δεν γνωρίζετε ακόμα;

Το πιο ασήμαντο πάντως είναι το τι θα φέρει το αύριο. Μου πήρε καιρό να μη με απασχολεί το χθες και το αύριο και να μπορώ να ζω, όσο αντέχω, στο σήμερα. Αυτό είναι το πιο σημαντικό πράγμα και ευτυχώς το γνωρίζω. Το μόνο που μας ανήκει σίγουρα είναι το εδώ και τώρα!


Δυο λόγια για την Ειρήνη Δερμιτζάκη

Γεννήθηκα στην Κρήτη, μεγάλωσα τρώγοντας πακοτίνια και καμιά φορά φουντούνια και ζωγραφίζοντας κόμιξ. Πλέον ζω στο Λονδίνο. Είχα πει θα φύγω από δω μόλις βγάλω την πρώτη άσπρη τρίχα στα μαλλιά μου αλλά λόγω γονιδίων ακόμα τα μαλλιά μου είναι πίσσα κατράμι.

Αφού περιπλανήθηκα σαν τους αθίγγανους από σχολές σχεδίου, σε δραματικές και σχολές κινηματογράφου και γέμισα τον τοίχο με πτυχία αποφάσισα να εστιάσω στο γράψιμο που πάντα ήθελα και απέφευγα όπως ο διάολος το λιβάνι. Πριν λίγο καιρό τέλειωσα το μεταπτυχιακό μου στη δημιουργική γραφή. Διηγήματά μου έχουν εκδοθεί σε συλλογές από διάφορους εκδοτικούς οίκους. Ευτύχισα να δω τρία από τα θεατρικά μου έργα σε θεατρικές σκηνές του Λονδίνου και κάποια σενάρια για ταινίες μικρού μήκους στη μεγάλη οθόνη. Το «Αυτό που δεν γνωρίζω ακόμα» είναι η πρώτη μου συλλογή διηγημάτων που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Anima. Το νέο μου μυθιστόρημα ευελπιστώ να πάρει σύντομα το δρόμο για το τυπογραφείο.  Μπορείτε να με βρείτε στο φέισμπουκ (θα αναγνωρίσετε το προφίλ μου από τις αποτυχημένες προσπάθειες να βγάλω σέλφι με τα βιβλία μου) ή στη σελίδα μου www.riraki.com.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s