Στο σαλόνι του BookSitting, Συνεντεύξεις

Η Λίζα Βάρβογλη στο Σαλόνι του BookSitting

H ψυχολόγος και συγγραφέας Δρ Λίζα Βάρβογλη μίλησε στο BookSitting με αφορμή το νέο βιβλίο της «Συναισθηματικά βαμπίρ», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Mamaya. 

Συνέντευξη στην Αλεξία Καλογεροπούλου
alexia.kalogeropoulou@gmail.com

ΛΙΖΑ ΒΑΡΒΟΓΛΗ.jpg

Τα τελευταία χρόνια ακούμε και διαβάζουμε συχνά για τους τοξικούς ανθρώπους και τα λεγόμενα «συναισθηματικά βαμπίρ». Είναι περισσότερα τα συναισθηματικά βαμπίρ σήμερα σε σχέση με το παρελθόν; Κι αν ναι, γιατί πιστεύετε;

Πάντα υπήρχαν τα συναισθηματικά βαμπίρ και οι τοξικοί άνθρωποι. Αρκεί να θυμηθούμε αυτά που ξέρουμε από τη Βυζαντινή ιστορία! Απλώς, όπως και με πολλά άλλα «δύσκολα» θέματα, στο παρελθόν οι άνθρωποι δεν είχαν την ίδια ενημέρωση με σήμερα, οπότε θεωρούσαν ότι  ήταν οι μόνοι που υπέφεραν. Σήμερα, με τη δύναμη της πληροφόρησης οι άνθρωποι μαθαίνουν ότι υπάρχει γύρω τους η οντότητα «συναισθηματικά βαμπίρ», ότι υπάρχουν τέτοιοι ιδιαίτερα αρνητικοί άνθρωποι που βασανίζουν συναισθηματικά  τους οικείους τους. Οπότε όλο και περισσότεροι σπάζουν το ταμπού της σιωπής και μιλάνε για τη δική τους εμπειρία, ενώνοντάς την με αυτή που είχαν φίλοι ή γνωστοί.  Ακόμα και απλώς να παραδεχτεί κανείς ότι υπάρχει ένα συναισθηματικό βαμπίρ στη ζωή του είναι ανακουφιστικό!

Γιατί γίνεται κάποιος συναισθηματικό βαμπίρ; Είναι κακός άνθρωπος;

Τώρα μπαίνουμε σε βαθιά νερά! Οι άνθρωποι που γίνονται στην πορεία της ζωής τους συναισθηματικά βαμπίρ δεν ξεκίνησαν έτσι. Κοινός παρονομαστής είναι ότι είχαν διαταραγμένη ή ιδιαίτερα δύσκολη ηλικία και έζησαν τραυματικές εμπειρίες ως παιδιά. Φυσικά αυτό δε σημαίνει ότι κάθε άτομο που είχε δύσκολη παιδική ηλικία θα γίνει και συναισθηματικό βαμπίρ. Αλλά ένα πιο ευαίσθητο άτομο, με τραυματική παιδική ηλικία και χωρίς υποστηρικτικούς ενήλικες δίπλα του, κάποια στιγμή λυγίζει και φέρεται έτσι, διότι αυτό διδάχτηκε ως  παιδί και αυτό κάνει ως ενήλικας. Σε πολλές περιπτώσεις τα συναισθηματικά βαμπίρ είναι άτομα που έχουν κάποια διαταραχή προσωπικότητας, όπως ναρκισσιστική διαταραχή. Όταν κάποιος είναι σε τέτοιο υπερβολικό βαθμό απορροφημένος από τις δικές του ανάγκες και επιθυμίες, δεν έχει αναπτύξει την ικανότητα της ενσυναίσθησης, δηλαδή την ικανότητα να μπαίνει στη θέση του άλλου και κατανοεί πώς σκέφτεται και νιώθει το άλλο άτομο.

«Πάντα υπήρχαν τα συναισθηματικά βαμπίρ και οι τοξικοί άνθρωποι. Αρκεί να θυμηθούμε αυτά που ξέρουμε από τη Βυζαντινή ιστορία!»

Ποιες είναι οι συνηθέστερες τραυματικές εμπειρίες που καθιστούν κάποιον συναισθηματικό βαμπίρ;

Οι συνηθέστερες τραυματικές εμπειρίες που καθιστούν κάποιον συναισθηματικό βαμπίρ περιλαμβάνουν αυτό που λέμε απλά κακή ατμόσφαιρα στο σπίτι, έντονα αρνητικό κλίμα. Υπάρχει βία μεταξύ των γονιών, έντονοι καυγάδες, βρίσιμο, φωνές, απειλές, μια μόνιμη υπερένταση και πολλά οικογενειακά προβλήματα. Επίσης υπάρχει συναισθηματική παραμέληση του παιδιού, το οποίο δεν λαμβάνει την απαραίτητη αγάπη και προσοχή από τους γονείς του. Μπορεί επίσης και το ίδιο το παιδί να είναι θύμα συναισθηματικής ή σωματικής βίας ή να ζει σε συνθήκες ακραίας ψυχολογικής πίεσης. Όλα αυτά συσσωρεύονται και διαμορφώνουν αρνητικά τον ψυχικό κόσμο του παιδιού. Ως ενήλικας, το άτομο αυτό έχει μάθει ότι ο αρνητισμός και η τοξικότητα είναι ο κανόνας, οπότε λειτουργεί με αυτόν τον τρόπο. Σε μεγάλο βαθμό όλα αυτά είναι υποσυνείδητα, δεν κάθεται κανείς να πει «επιλέγω να φέρομαι έτσι». Από ένα σημείο και μετά όμως, η αίσθηση δύναμης και ελέγχου πάνω στον άλλον που αποκομίζει το συναισθηματικό βαμπίρ γίνεται το ναρκωτικό του, εθίζεται σε αυτά και δεν μπορεί να σταματήσει τη συμπεριφορά του ούτε και αν ο άλλος του παραπονεθεί ότι υπάρχει πρόβλημα. Στο μυαλό του συναισθηματικού βαμπίρ δεν υπάρχει πρόβλημα στο πώς φέρεται!

«(…) ένα πιο ευαίσθητο άτομο, με τραυματική παιδική ηλικία και χωρίς υποστηρικτικούς ενήλικες δίπλα του, κάποια στιγμή λυγίζει και φέρεται έτσι, διότι αυτό διδάχτηκε ως  παιδί και αυτό κάνει ως ενήλικας.»

Πώς θα καταλάβουμε ότι συναναστρεφόμαστε ένα συναισθηματικό βαμπίρ;

Ίσως η πιο απλή ένδειξη είναι ότι έχουμε χάσει το χαμόγελό μας, τη χαρά της ζωής δίπλα σε ένα συγκεκριμένο άτομο και αισθανόμαστε ότι μας ρουφάει την ενέργεια. Όταν φέρνουμε στο μυαλό μας αυτό το άτομο αισθανόμαστε φόβο, στεναχώρια, θέλουμε να το αποφύγουμε. Πάντα υπάρχει κάποιο πρόβλημα στη συναναστροφή μαζί του και αντί να περνάμε καλά μαζί του καταλήγουμε να δυσφορούμε. Δίπλα του δεν είμαστε ο εαυτός μας.

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΑ ΒΑΜΠΙΡΑπό τους έξι τύπους συναισθηματικών βαμπίρ που περιγράφετε στο βιβλίο σας, ποιος είναι, κατά τη γνώμη σας, ο πιο «επικίνδυνος»;

Από την εργασιακή μου εμπειρία με άτομα που υπέφεραν από κάποιον τύπο συναισθηματικού βαμπίρ στη ζωή τους, δεν υπάρχει καλύτερο ή χειρότερο, με την απόλυτη έννοια. Για τον κάθε άνθρωπο ο χειρότερος τύπος συναισθηματικού βαμπίρ είναι αυτός που έχει στη ζωή του! Το χειρότερο είναι ότι σε κάθε συναναστροφή με ένα συναισθηματικό βαμπίρ, το άλλο άτομο νιώθει ανίκανο να αντιδράσει ή να δραπετεύσει. Και για μένα αυτή είναι η μεγαλύτερη δυσκολία. Έτσι το άτομο γίνεται δέσμιο του συναισθηματικού βαμπίρ και «κολλάει» σε μία αρνητική κατάσταση χωρίς να μπορεί να αντιδράσει. Φανταστείτε το συναισθηματικό βαμπίρ σαν μία αράχνη που πλέκει τον ιστό της και ξαφνικά παγιδεύει το θύμα της! Δεν έχει και τόση σημασία αν πρόκειται για μια απλή αράχνη ή για μία ταραντούλα!

Κι αν είμαστε εμείς οι ίδιοι, πώς θα το καταλάβουμε; Μπορούμε να αλλάξουμε;

Ίσως ο πιο απλός τρόπος για να καταλάβει κανείς ότι είναι συναισθηματικό βαμπίρ είναι να ακούσει τι έχουν να του πουν οι άλλοι, οι οικείοι και αγαπημένοι του άνθρωποι. Ακούγεται απλό, αλλά όπως είπα και προηγουμένως είναι από τα δυσκολότερα πράγματα. Κανείς  δε θέλει να ακούσει κάτι αρνητικό για τον εαυτό του ή τη συμπεριφορά του. Για να αλλάξουμε χρειάζεται να το πάρουμε συνειδητά απόφαση, να κάνουμε μια ολοκληρωμένη προσπάθεια που χρειάζεται κόπο και χρόνο, όπως και κάθε αλλαγή, φυσικά, με την καθοδήγηση και τη βοήθεια κάποιου ειδικού. Το συναισθηματικό βαμπίρ ΔΕΝ μπορεί να αλλάξει από μόνο του, ακόμα και αν το θέλει. Ο λόγος είναι ότι έχει «τυφλά σημεία», όπως και τα αυτοκίνητα, οπότε θα πρέπει κάποιος να του τα δείξει και να του προσφέρει στρατηγικές αλλαγής.

«Το χειρότερο είναι ότι σε κάθε συναναστροφή με ένα συναισθηματικό βαμπίρ, το άλλο άτομο νιώθει ανίκανο να αντιδράσει ή να δραπετεύσει.»

Υπάρχει τρόπος να θωρακιστούμε απέναντι στα συναισθηματικά βαμπίρ;

Ο καλύτερος τρόπος  να θωρακιστούμε απέναντι στα συναισθηματικά βαμπίρ είναι καταρχήν να συνειδητοποιήσουμε με τι ψυχολογικό προφίλ έχουμε να κάνουμε! Πάρα πολύς κόσμος έχει ένα συναισθηματικό βαμπίρ στη ζωή του και δεν μπορεί να το πιστέψει! Συνεχίζει να συγχωρεί, να δίνει ευκαιρίες, να περιμένει να αλλάξει και να τον δει να γίνεται… άλλος άνθρωπος! Φυσικά αυτό δε συμβαίνει ποτέ! Έτσι, ο καλύτερος τρόπος είναι να ξέρουμε με τι έχουμε να κάνουμε, να έχουμε χόμπι, ενδιαφέροντα, φιλίες, τη δική μας ζωή και να αντλούμε ευτυχία από αλλού, χωρίς να περιμένουμε από αυτό το άτομο. Και όταν είναι εφικτό, απλώς να λέμε αντίο και να φεύγουμε.

Αν πρόκειται για αγαπημένους ανθρώπους, τον σύντροφό μας, τους γονείς μας ή φίλους που δεν μπορούμε να απομακρύνουμε από τη ζωή μας, τι μπορούμε να κάνουμε;

Ενδεχομένως δεν μπορούμε να βγάλουμε εντελώς από τη ζωή μας, αλλά σίγουρα μπορούμε να τους απομακρύνουμε, ως ένα σημείο, και να τους κρατήσουμε σε ασφαλή απόσταση. Για παράδειγμα, δεν είναι ανάγκη να τσακωθούμε με τον φίλο-συναισθηματικό βαμπίρ, αλλά εξίσου δεν είναι ανάγκη να βγαίνουμε για καφέ κάθε φορά που μας το ζητάει. Αν το συναισθηματικό βαμπίρ είναι ο γονιός, και πάλι, μπορούμε να διατηρήσουμε μια τυπική σχέση και να εφαρμόσουμε στρατηγικές όπως «ευχαριστώ, όταν χρειαστώ τη γνώμη σου θα σε ρωτήσω», ή αποφεύγοντας να δώσουμε πληροφορίες για να αποφύγουμε την κριτική. Μαθαίνοντας να λέμε «όχι» και να βάζουμε όρια στους άλλους τους κρατάμε σε μια σχετική απόσταση ασφαλείας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s