Στο σαλόνι του BookSitting, Συνεντεύξεις

Ειρήνη Δερμιτζάκη: «Κάθε αδύναμος ψάχνει έναν πιο αδύναμο για να τσαλαπατήσει ώστε να νιώσει καλύτερα»

H συγγραφέας Ειρήνη Δερμιτζάκη συζητά με την Αλεξία Καλογεροπούλου στο Σαλόνι του BookSitting, με αφορμή το μυθιστόρημά της «Γεννημένος Λούζερ» (εκδόσεις Εύμαρος), που θα παρουσιαστεί την Τετάρτη 2 Οκτωβρίου στις έξι το απόγευμα στον Ιανό, στην Αθήνα.

Συνέντευξη στην Αλεξία Καλογεροπούλου
alexia.kalogeropoulou@gmail.com

dermitzaki

Το Γεννημένος Λούζερ είναι το πρώτο σας μυθιστόρημα. Πείτε μας δυο λόγια για το θέμα και γιατί επιλέξατε να ασχοληθείτε με αυτό;

Από τη σύλληψη του ήρωα ξεκίνησαν όλα. Ήθελα να γράψω ένα βιβλίο για κάποιον που τα βλέπει όλα αρνητικά, κάποιον που δεν τολμάει να αποφασίσει αλλά αφήνεται έρμαιο στις επιθυμίες των άλλων. Στην αρχή δεν ήξερα ακόμα το θέμα ή τα θέματα του βιβλίου. Αυτά προκύπτουν γράφοντας και τις περισ-σότερες φορές ασυνείδητα. Σαν τέλειωσε το βιβλίο και το είδα ολοκληρωμένο συνειδητοποίησα πως έγραψα ένα βιβλίο που μιλάει κυρίως για την αποδοχή.

«Το τι πιστεύεις συνήθως έχει να κάνει με το πού γεννήθηκες και ποιος σε ανάθρεψε», λέει ο Μανούσος στις πρώτες σελίδες του βιβλίου. Υπάρχει τρόπος να ξεφύγει κανείς από τη μοίρα του; Μπορεί να αλλάξει την ταυτότητα και τις ταμπέλες που του έχουν δώσει οι άλλοι;

Αυτό είναι μια προσωπική μου αγωνία. Πώς δηλαδή ξεχωρίζεις ως οντότητα τις επιθυμίες σου από τις επιθυμίες του κοινωνικού σου περίγυρου. Έτσι κι αλλιώς ως υπάρξεις έχουμε περιορισμένη αυτονομία. Είμαστε η συνέχεια των γονιών μας, μιας κι από το ίδιο κύτταρο προερχόμαστε. Το βλέπετε εξάλλου και με το απλοϊκό παράδειγμα μιας επιχείρησης «Δερμιτζάκης και Υιοί». Κληρονομούμε το όνομα των προγόνων μας, το επίθετο, το επάγγελμα, την πολιτική ιδιότητα, τα σπίτια των γονιών μας και τις ανεκπλήρωτες επιθυμίες τους. Αυτό που με απασχολεί είναι πώς αντιλαμβάνεται κανείς τον εαυτό του σαν ξεχωριστή ύπαρξη. Πρέπει με κάποιον τρόπο να σκοτώσεις τους γονείς σου για να ξαναγεννηθείς και να ξαναγεννηθούν κι εκείνοι. Να επαναπροσ-διορίσεις ποιος είσαι.

«Ήθελα να γράψω ένα βιβλίο για κάποιον που τα βλέπει όλα αρνητικά, κάποιον που δεν τολμάει να αποφασίσει αλλά αφήνεται έρμαιο στις επιθυμίες των άλλων.»

Ο Μανούσος γεννήθηκε και μεγάλωσε σε ένα μικρό χωριό της Κρήτης, όπου η βία, τα ψέματα, τα μυστικά και η υποκρισία είναι μέρος της καθημερινότητας. Τι κάνει τόσο σκληρούς τους ανθρώπους στις μικρές κοινωνίες; Θα περίμενε κανείς περισσότερη αλληλεγγύη και αγάπη.

Υπάρχει αλληλεγγύη και αγάπη αλλά υπάρχει και η σκληρότητα. Ίσως το βιβλίο να δίνει κάποιες απαντήσεις για το τι κάνει τόσο σκληρούς τους ανθρώπους στις μικρές κοινωνίες. Εγώ απάντηση δεν έχω, μόνο παρατηρώ το φαινόμενο.

Ο Μανούσος ήταν ο άνθρωπος στον οποίο ξέσπαγαν όχι μόνο οι στενοί συγγενείς του, αλλά και οι δάσκαλοι, οι συμμαθητές ακόμα και ο παπάς του χωριού. Γιατί στρεφόμαστε ενάντια στο διαφορετικό; Γιατί έχουμε ανάγκη από έναν αποδιοπομπαίο τράγο;

Όσο έζησα στην Αγγλία μού έκανε εντύπωση πως οι Αφρικανοί μιλούσαν υποτιμητικά για τους Μπαγκλαντεσιανούς και του Ινδούς και οι τελευταίοι έκαναν το ίδιο για την αφρικανική κοινότητα. Θέλω να πω πως κάθε αδύναμος ψάχνει έναν πιο αδύναμο για να τσαλαπατήσει ώστε να νιώσει καλύτερα. Έτσι μας μαθαίνουν χρόνια τώρα και δυστυχώς έτσι οι περισσότεροι αναθρέφουν τα παιδιά τους.

«Πρέπει με κάποιον τρόπο να σκοτώσεις τους γονείς σου για να ξαναγεννηθείς και να ξαναγεννηθούν κι εκείνοι. Να επαναπροσδιορίσεις ποιος είσαι.» 

Οι περισσότεροι ήρωες του βιβλίου, με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο, δεν έζησαν τη ζωή που επιθυμούσαν αλλά μια ζωή που τους επέβαλαν οι άλλοι: ο κόσμος, τα πρέπει, οι συνθήκες. Γιατί πιστεύετε ότι συμβαίνει αυτό; Και τι σημαίνει για σας ζω τη ζωή μου;

Ζω τη ζωή μου σημαίνει ζω καλά, συντονισμένη με το παρόν, δε με αγχώνει το μέλλον, δε με σκλαβώνει το παρελθόν. Όπως λέει και ο Γιάλομ, αν σκεφτείς τη ζωή σου τώρα και αναλογιστείς αν θα ήθελες σε έναν χρόνο να ζεις έτσι, τότε ζεις καλά, ειδάλλως κάτι πρέπει να αλλάξεις. Οι ήρωες του βιβλίου μου δε ζουν τη ζωή τους γιατί δε στέκονται στο ανάστημά τους. Ξέρετε πολλούς που ζουν τη ζωή που θα ήθελαν; Είναι σχεδόν αδύνατον στην κοινωνία που ζούμε. Μας έχει δέσει χειροπόδαρα ο καπιταλισμός και οι επιθυμίες που μας κάνει να νομίζουμε πως έχουμε.

Απ΄όσο γνωρίζω έχετε γεννηθεί στην Κρήτη. Υπήρχαν αρνητικές αντιδράσεις από Κρητικούς αναγνώστες για όσα περιγράφετε; Εσείς νιώσατε, με κάποιον τρόπο, δυσάρεστα μια που η ιστορία σας εκτυλίσσεται στην ιδιαίτερη πατρίδα σας;

Φοβόμουν και εγώ αρνητικές αντιδράσεις. Προς το παρόν όμως έχω ακούσει μόνο θετικά σχόλια. Καθόλου δυσάρεστα δεν ένιωσα, έξαλλου όποιος δει σε δεύτερο επίπεδο το βιβλίο μου θα καταλάβει πόσο αγαπώ την Κρήτη.

dermitzaki (1).jpg

Η βία είναι ένα θέμα που σας είχε απασχολήσει και στη συλλογή διηγημάτων σας με τίτλο  Αυτό που δεν γνωρίζω ακόμα (εκδ. Anima). Είναι μια «συγγραφική εμμονή», ένα θέμα στο οποίο επανέρχεστε ξανά και ξανά; Υπάρχουν άλλα αγαπημένα θέματα στα οποία επιστρέφετε;

Για μένα το βασικότερο θέμα του βιβλίου είναι η αποδοχή και όχι η βία. Για να υπάρχει όμως το πλαίσιο της βίας και στο δεύτερο βιβλίο μου σημαίνει πως ασυνείδητα κάτι προσπαθώ να διαλευκάνω. Άλλα θέματα που με απασχολούν είναι η ανθρώπινη υπομονή/αντοχή, η ανάγκη του ανθρώπου να αγαπηθεί και να ανήκει κάπου και η απώλεια.

«(…) κάθε αδύναμος ψάχνει έναν πιο αδύναμο για να τσαλαπατήσει ώστε να νιώσει καλύτερα.»

Τι διαβάζετε αυτόν τον καιρό; Έχετε διαβάσει τελευταία κάποιο βιβλίο που σας άρεσε πολύ και θα το προτείνατε στους αναγνώστες μας;

Διαβάζω το Ανάμισης Ντένεκες του Μακριδάκη. Τα τελευταία χρόνια το μόνο βιβλίο που διάβασα και ζήλεψα είναι το Ένας άνθρωπος που τον έλεγαν Όβ του Σουηδού Φρέντρικ Μπάκμαν.

Ποια είναι η γνώμη σας για τη σύγχρονη νεοελληνική λογοτεχνία; Υπάρχουν αξιόλογοι συγγραφείς; Υπάρχει χώρος για νέους συγγραφείς;

Τους ψάχνω και εγώ διότι έλειπα εννέα χρόνια από την Ελλάδα με αποτέ-λεσμα να διαβάζω περισσότερη ξένη λογοτεχνία. Χώρος πάντα υπάρχει. Τώρα, αν σε αφήνουν να πάρεις χώρο είναι μια άλλη ιστορία. Το βλέπεις και από τα βραβεία ή τις δημοσιεύσεις κριτικών. Κριτικοί γράφουν για τους φίλους τους και φίλοι αλληλοβραβεύονται. Πήγα πρόσφατα σε μια εκδήλωση νεο-ελληνικής πεζογραφίας και όταν ρώτησαν έναν από τους ομιλητές ποιους ξεχωρίζει, από την απάντησή του απουσίαζαν τα γυναικεία ονόματα. Τι διάολο μόνο οι άντρες γράφουν καλά σε αυτή τη χώρα;

Ετοιμάζετε κάτι καινούργιο;

Πάντα κάτι ετοιμάζω αλλά κινούμαι με αργούς ρυθμούς. Θέλω να στηρίξω το Γεννημένος Λούζερ με παρουσιάσεις, διδάσκω και δημιουργική γραφή, οπότε αυτή τη στιγμή το γράψιμο έχει αργό ρυθμό.

♦ H επίσημη παρουσίαση του Γεννημένος Λούζερ, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Εύμαρος, θα γίνει την Τετάρτη 2 Οκτωβρίου στις έξι το απόγευμα στον Ιανό.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s