Ο Μιχάλης Δεναξάς στο Σαλόνι του BookSitting

Ο Μιχάλης Δεναξάς συζητά με την Αλεξία Καλογεροπούλου στο Σαλόνι του BookSitting, με αφορμή το πρώτο του βιβλίο, «Ούτε Ρωμιός ούτε Τούρκος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Συνέντευξη στην Αλεξία Καλογεροπούλου
alexia.kalogeropoulou@gmail.com

Διάβασα το βιβλίο «Ούτε Ρωμιός ούτε Τούρκος» του Μιχάλη Δεναξά (εκδόσεις Αρμός) σχεδόν χωρίς διακοπή. Η ιστορία που αφηγείται, αν και προσωπική, αφορά όλους τους Έλληνες που αναγκάστηκαν, εξαιτίας των διώξεων που υπέστησαν από τους Τούρκους, να αφήσουν οριστικά τη ζωή που είχαν χτίσει στην Κωνσταντινούπολη για να μετοικήσουν στην Ελλάδα. Ο συγγραφέας, μόλις επτά χρόνων τότε, το 1964, περιγράφει συναισθήματα και γεγονότα, όπως τα είδε με τα παιδικά του μάτια, αλλά και τις δυσκολίες και τον σκληρό αγώνα που έδωσε μεγαλώνοντας για να ξεφύγει από τις αναμνήσεις και το παρελθόν, να σταθεί στα πόδια του και να κάνει τα όνειρά του πραγματικότητα. Μια ιστορία βιωματική και συγκινητική που αποκαλύπτει έναν άνθρωπο με βάθος και πλούσια ψυχικά χαρίσματα. Δεν μπορούσα παρά να τον αναζητήσω και να κουβεντιάσω μαζί του για το βιβλίο του και τη ζωή του.

Γιατί γράψατε αυτό το βιβλίο;

Είχαν συσσωρευτεί πολλά πράγματα στο μυαλό μου. Γεγονότα, συναισθήματα… Έπρεπε κάπου να τα διοχετεύσω και οι φίλοι μου με παρότρυναν να γράψω αυτό το βιβλίο. Έτσι άρχισα να βάζω τις σκέψεις μου σε τάξη και από μόνο του το χέρι μου άρχισε να καταγράφει όλα όσα έζησα εγώ και η οικογένειά μου. 

Τι ήταν αυτό που σας στενοχώρησε περισσότερο όταν φύγατε από την Πόλη;

Όταν φύγαμε από την Πόλη νόμιζα πως θα κάνουμε ένα ταξίδι για να φέρουμε πίσω τον πατέρα μου, και ήμουν πολύ χαρούμενος. Όταν φτάσαμε στην Αθήνα και ο πατέρας μού ανακοίνωσε πως εδώ είναι η πατρίδα μας, εδώ θα ζήσουμε, και δεν θα ξαναγυρίσουμε στην Πόλη και κατάλαβα ότι δεν θα ξαναέβλεπα τους φίλους, το σπίτι μου, τη γειτονιά μου και θα ζήσουμε στριμωγμένοι σε ένα υπόγειο δωμάτιο, τότε στεναχωρήθηκα πολύ και πέρασαν αρκετοί μήνες για να μπορέσω να το ξεπεράσω. 

Τι αφήσατε πίσω που δεν βρήκατε ποτέ στην Αθήνα;

Τις ευτυχισμένες στιγμές της οικογένειάς μου, τα τραπεζώματα και τα γλέντια με συγγενείς και φίλους των γονιών μου, τις βόλτες και τις εκδρομές στην Πόλη…

Η απόφαση να φύγετε από την πατρική οικεία καθόρισε, όπως γράφετε, σε μεγάλο βαθμό την μετέπειτα πορεία σας. Γιατί πιστεύετε ότι συνέβη αυτό;  

Έπρεπε να ξεκολλήσω από το παρελθόν που στοίχειωνε την οικογένειά μου. Έπρεπε να επικεντρωθώ στους στόχους που είχα βάλει. Αν έμενα στο πατρικό μου, δεν θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν τα όνειρά μου. Άλλωστε είναι ο χαρακτήρας μου που δεν μπορεί να συμβιβαστεί με το βόλεμα. Είμαι, κατά κάποιο τρόπο, επαναστάτης και το περιγράφω στο βιβλίο μου. Έφυγα από το Εθνικό Θέατρο, έφυγα από τον τηλεοπτικό σταθμό «ΑΝΤΕΝΝΑ» που μου δίνανε τη σιγουριά μίας σταθερής δουλειάς. Επέλεγα πάντα να διεκδικώ ό,τι ονειρευόμουν αναλαμβάνοντας τα ρίσκα που έχουν οι αλλαγές. 

Όπως γράφετε στο βιβλίο σας, βρέθηκαν κάποιοι άνθρωποι στην Αθήνα που σας βοήθησαν. Τελικά η επιτυχία είναι και θέμα τύχης; Από τι άλλο εξαρτάται κατά τη γνώμη σας;

Είναι η πολλή δουλειά, οι συγκυρίες και σίγουρα η τύχη. Βέβαια εξαρτάται και τι στόχους βάζουμε στη ζωή μας και πόσο αντέχουμε να τους κυνηγήσουμε. Εγώ είμαι σίγουρος πως με το κυνηγητό έρχεται και η τύχη και τότε πρέπει να την αρπάξεις για να μην τη χάσεις, γιατί οι ευκαιρίες γλιστρούν και φεύγουν εύκολα.

Επίσκεψη μετά από χρόνια στην Πόλη. Η Πόλη τότε, η Πόλη τώρα. Ο χρόνος τα άλλαξε όλα, όπως γράφετε. Ποιες ήταν οι πρώτες μνήμες και τα πρώτα συναισθήματα που νιώσατε;

Το πρώτο πράγμα που ένιωσα μετά από σαράντα ένα χρόνια που πήγα στην Πόλη ήταν ο φόβος. Όπως περιγράφω και στο βιβλίο μου «τα δευτερόλεπτα μέχρι να βάλει τη σφραγίδα ο αστυνομικός στο διαβατήριο, μου φάνηκαν αιώνες». Αργότερα, περπατώντας στις γειτονιές και αντικρίζοντας το Βόσπορο, ένιωσα πως αυτόν τον τόπο τον ξέρω καλά, άρα πρέπει να ξανασυστηθούμε για να τον μάθω καλύτερα. 

Τι συμβολίζει για σας η Πόλη;

Τον τόπο που γεννήθηκα και έζησα τα πρώτα μου χρόνια ως παιδί. 

Γράφετε αναφερόμενος στην Αγία Σοφία ότι «οι μιναρέδες μάταια διεκδικούν κάτι απ’ τη λάμψη και το μεγαλείο της». Πώς θα σχολιάζατε τη μετατροπή της σε ισλαμικό τέμενος;

Με στεναχωρεί αυτό το γεγονός. Όμως ξέρω πως στην συνείδηση του κόσμου είναι και θα μείνει για πάντα ο ιερός ναός της Αγίας Σοφίας.

Τι σας λείπει από την παιδική σας ηλικία;

Μου λείπουν τα ανέμελα χρόνια της παιδικής μου ηλικίας. Δεν χάρηκα τη ξεγνοιασιά των παιδικών μου χρόνων. Από πολύ μικρός έπρεπε να δουλέψω για να βοηθήσω την οικογένειά μου.

Πώς θα ορίζατε μια ευτυχισμένη ζωή;

Όπως λέει και ο Γεώργιος Δροσίνης «η αληθινή ευτυχία βρίσκεται στις αναμνήσεις και στις ελπίδες».

Πόσο σημαντικός, κατά τη γνώμη σας, είναι ο τόπος που ζει και μεγαλώνει ένας άνθρωπος, τόσο για τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του όσο και για την αρχιτεκτονική της ζωής του; Μήπως η παραμονή στον τόπο που γεννηθήκαμε αναδεικνύει αυτό που είμαστε, τη δική μας αλήθεια, κάτι που δεν συμβαίνει στον ίδιο βαθμό όταν μεταναστεύουμε είτε εντός είτε εκτός συνόρων;

Σαφώς ο τόπος γέννησής μας, το κοινωνικό μας περιβάλλον και η οικονομική επιφάνεια, παίζουν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη ενός παιδιού. Το να αλλάζεις τόπο αναζητώντας καλύτερες συνθήκες ζωής σίγουρα μπορεί να καλυτερέψει το μέλλον. Στη δική μου περίπτωση, ο διωγμός ήταν μονόδρομος. Χρειάστηκε μεγάλος αγώνας για να μπορέσουν να πραγματοποιηθούν τα όνειρά μου. 

«Μα η ψυχή των ανθρώπων είναι μαλακή και έχει ανάγκη μια πατρίδα αγάπης, για να ονειρευτεί και ελεύθερη να πετάξει», γράφετε. Ποια είναι για σας αυτή η πατρίδα;

Επιθυμούσα να είναι η Ελλάδα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s