Μαίρη Φλώρου | Η διεύρυνση των αντοχών μας

Η αντοχή θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι μια «τέχνη» που καλλιεργείται δια βίου και σε βάθος χρόνου. Ο άνθρωπος εξ απαλών ονύχων δοκιμάζοντας τις αντοχές του σταδιακά μέσα από τα μικρά ή τα μεγάλα συμβάντα μαθαίνει να επιβιώνει,να στέκεται πάλι όρθιος, να προχωρά. Στην ώρα της μάχης, ενεργεί μηχανικά, αφού εσωτερικές δυνάμεις βγαίνουν στο προσκήνιο και τον οπλίζουν με εφόδια πολεμικά. Ανάγκη αυτοπροστασίας. Στην ανάπαυλα χάνεται σε σκέψεις κι αναρωτιέται, αν ήταν το ίδιο πρόσωπο στη διάρκεια του αγώνα. Ανάγκη φιλοσοφικής αναζήτησης. Μαχητής ο καθένας στην βιοπάλη πορεύεται σε μια καθημερινότητα που εν πολλοίς θεωρεί δεδομένη κι εξοβελίζει κακές σκέψεις που ανατρέπουν τις υπάρχουσες ισορροπίες.

Αλήθεια, μπορεί κανείς να καταμετρήσει πόσα αντέχουμε στη διάρκεια του βίου μας; Περισσότερα ή λιγότερα αριθμητικά ανάλογα με τον χαρακτήρα μας, την ηλικία μας, τις συναισθηματικές μας επάρκειες, τη συγκυρία και την ιδεολογική ταυτότητα, τις πεποιθήσεις μας και πολλά άλλα. Αντέχουμε τον πόνο, την απώλεια,τ η δυστυχία, τη φτώχεια και τη στέρηση, την ανελευθερία, το χωρισμό! Κι έτσι μισογεμάτη ή άδεια στο τέλος η φαρέτρα μας, αποκαλύπτει πως ένας δύσκολος αγώνας επιβίωσης τελείωσε. Αυτά συνήθως σε καθημερινή βάση για όλους μας σε στενό και ευρύτερο περιβάλλον, με μικρές διαφοροποιήσεις. Απροσδόκητα και ανεπιθύμητα όμως έρχονται και τα άλλα που δεν είναι καθημερινότητα, ούτε συνηθισμένα. Προ των πυλών μια σοβαρή ασθένεια ως κεραυνός εν αιθρία, ένας πόλεμος με έναν ορατό αντίπαλο σαν αυτούς που βίωσε η ανθρωπότητα στο παρελθόν ή έναν αόρατο εχθρό – συνήθης έκφραση – για την πανδημία στις μέρες μας.

Σ’ αυτήν ακριβώς την ακραία, ειδική αλλά όχι ασυνήθιστη περίπτωση, οι αντοχές μας απαιτούν περαιτέρω διεύρυνση και ενδυνάμωση, αφού οι δυνάμεις αντίστασης είναι αντιμέτωπες με μια κατάσταση απειλής ή καταστροφής τεκμηριωμένης επιστημονικά και εκτεταμένης πληθυσμιακά. Aυτή η επιμήκυνση των αντοχών – η διεύρυνση αν μπορούμε να το ονομάσουμε έτσι- ατυχώς για την περίπτωση αφορά στοιχεία καινούρια με τα οποία ερχόμαστε σε επαφή, αφού πολλά πρωτόγνωρα συναισθήματα μας δοκιμάζουν. Έτσι ανακαλύπτουμε πτυχές του χαρακτήρα ανεξερεύνητες. Αυτές τις οικειοποιούμεθα ακούσια και τάχιστα τώρα, ελλείψει επιλογών, όμως ως πλεονέκτημα παραμένει το κέρδος της αυτογνωσίας που ήρθε απρόσμενα λόγω της δυσάρεστης συγκυρίας. Ως τέτοιες interalias, θα μπορούσαν να αναφερθούν, αρχικά η επιφυλακτικότητα και η δυσπιστία, κατόπιν η συμμόρφωση και η προσαρμοστικότητα και έπειτα η γενικευμένη ανασφάλεια, ο συμβιβασμός κι ο αναγκαίος εγκλεισμός, αν μπορούμε να ακολουθήσουμε μια κλιμακωτή διαδοχή. Και ασφαλώς πολλοί εξ ημών διαθέτουν τα παραπάνω σε ατομικές συμπεριφορές εκ γενετής. Το καινούριο τώρα αφορά την κοινωνική μας στάση.

Σε ό,τι αφορά την ενδυνάμωση της ατομικής αντοχής σπουδαίο ρόλο καλείται να διαδραματίσει το υλικό του χαρακτήρα μας που εμπεριέχει θετικά στοιχεία, όπως τη δύναμη και την πίστη κάθε είδους, την αισιοδοξία και την ευτολμία. Η τροφοδότηση λοιπόν για την αντιμετώπιση της δυσκολίας πηγάζει σε μεγάλο βαθμό έσωθεν. Αυτοτροφοδότηση. Κι εδώ τα αποθέματα των πηγών μάς εκπλήσσουν σε επάρκεια και διάρκεια. Ευπρόσδεκτη αναντίρρητα και η συνδρομή έξωθεν. Ετεροτροφοδότηση. Η συμβολή του πλησίον αποτελεί μοχλό επανεκκίνησης για όποιον νιώθει επί ξύλου κρεμάμενος. Κανείς δεν αρνείται πως η συντροφικότητα για παράδειγμα, η αλληλεγγύη και η συμπαράσταση μειώνουν την αρνητική επίδραση του πόνου πάνω μας ενδυναμώνοντας τις αντοχές μας, όπως επίσης και η ενσυναίσθηση περισσότερο ως γνωστική, βοηθά στο μοίρασμα τρόπον τινά του κοινού προβλήματος. Συνεπώς η ανατροφοδότηση μέσα από τον ένα ή άλλο τρόπο αποκτά ευεργετικό χαρακτήρα.

Κοινός τόπος η άποψη πως ο άνθρωπος έχει την τάση να ενθυμείται τον πόνο του περισσότερο. Τις χαρές και τις όμορφες στιγμές, αν και τις κρατά ανεξίτηλες εγκεφαλικά, για κάποιο λόγο τις θεωρεί λιγότερες. Οι δυσκολίες ανακαλούνται ευκολότερα και βασανιστικά παραμένουν επί μακρόν στο προσκήνιο. Ίσως, γιατί στην περίοδο αυτή ήρθαν στο φως αντοχές άγνωστες ή άλλες γνώριμες σαφώς ενισχυμένες. Οι δυστυχίες φαίνεται εκ των υστέρων πως ενέχουν έναν κρυφό ηρωισμό. Συμπερασματικά θα λέγαμε πως οι αναδρομές στις περιόδους πόνου μπορούν να λειτουργήσουν και ευεργετικά, αν αναλογιστούμε με πόσα παραπάνω εφόδια τερματίσαμε κάθε φορά στον αγώνα. «Ενώπιος ενωπίω» λοιπόν μπροστά στη νέα πραγματικότητα.

Μήπως τελικά αντέχουμε περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε;


Η Μαίρη Φλώρου είναι φιλόλογος.

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Μαίρη Φλώρου | Η διεύρυνση των αντοχών μας

  1. Συγχαρητήρια!
    Μέσα από την καταπληκτική προσέγγιση του θέματος, προκύπτει αβίαστα, θετική απάντηση στο ερώτημα. Αντέχουμε περισσότερα απ΄όσα νομίζουμε!
    «Οι δυσκολίες διευρύνουν τις αντοχές μας, δεν μας σκοτώνουν, απλά μας κάνουν πιο δυνατούς».

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s